Author: me

BIGUIN ANG PAGBUHAY SA
DAMBUHALANG PANGANIB
Isang Praymer Hinggil sa
Bataan Nuclear Power Plant (BNPP)
Inilabas ng Popular Struggles Commission (PSC)
Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (KPD)
Pebrero 2009
Pagbuhay sa Patay
Hulyo 2008, isinumite ni Rep. Mark Cojuangco, anak ni Eduardo ‘Danding’ Conjuangco, kasama si Rep. Mikey Arroyo ang House Bill 4631 na naglalayon ng pagsasaayos, pagkokomisyon at komersyal na pagbubukas ng Bataan Nuclear Power Plant o BNPP. Hindi kagaya ng ibang panukalang inihain kaugnay sa BNPP, nakakuha ito ng isandaan at siyamnapu’t dalawang pirma. Dinidinig ngayon sa House Committee on Appropriations ang isang konsolidadong bersyon na pinamagatang, ‘Bataan Nuclear Power Plant (BNPP) Commissioning Act 2008’.
Ang BNPP ay isang 357 ektaryang pasilidad na nasa Napot Point sa Morong, Bataan, itinayo ng Westinghouse Electric Company mula 1974 hanggang 1984 at nagkakahalaga ng 2.3 bilyong dolyar o apat na beses ng inisyal na alok na 600 milyong dolyar. Mula sa umpisa, sinalubong na ito ng malakas na pagtutol ng mamamayan. Sinimbolo nito ang mga kamalian sa Rehimeng Marcos, isang testimonya sa pagkagahaman at korapsyon ng dalawang dekadang diktadura.
Sa kaigtingan ng kampanya laban sa BNPP, isinigaw ng buong probinsya ng Bataan kasama ang mas malawak na lokal at internasyunal na suporta, ang pagpapatigil nito. Ang halos buong probinsya ay lumabas sa kalsada sa matatagumpay na welgang bayang inilunsad noong dekada otsenta (80s). Nang mapabagsak ang Diktadurang Marcos, tuluyan itong ipinasara ni dating Pangulong Cory Aquino.
‘Potensyal na Panganib’
Ang mga panganib na maidudulot sa publiko ng BNPP ay hindi maaaring ipawalambahala kahit lumipas na ang 35 taon mula nang itinayo ito. Nananatiling bulnerable ito sa mga lindol at pagyanig maging pagputok ng bulkan dahil sa lokasyon nito.
Ang lokasyon nito ay nasa Mt. Natib, isang namamahingang bulkan kagaya ng Mt. Pinatubo, na siyang bumubuo sa buong hilagang Bataan Peninsula.
Napakalapit nito sa Manila Trench-Luzon Trough tetonic structure .Napaliligiran ito ng mga signipikante at napakalalakas (high magnitude) na makasaysayang lindol sa loob ng daang kilometrong sakop. Noong 1970, isang lindol ang naganap sa loob ng 1-2 kilometrong pinapalooban ng lugar. Ang paggalaw na naganap ay maaaring kadahilanan ng mga faultlines sa lugar o magma.
Sinasabi ng Satellite ng daigdig ang pagkakaroon ng posibleng faultline sa ilalim ng mismong kinatatayuan nito.
Ang karatig na Subic Bay ay may ilang dokumentadong aktibong faultlines, kada 2,000 taon ang paggalaw nito; naidokumento ang huling paggalaw nito 3,000 taon ang nakakaraan.
Kaya naman, maaaring magbunga ng pang-istrukturang pagkasira sa planta ang posibilidad ng malakas na lindol at presensya ng mga faultlines sa ilalim nito, at sa pinakagrabe, ang pagbuga ng mga radioactive na materyal.
Kinakitaan din ng maraming depekto ang istruktura at disenyo ng BNPP.
Napatunayan ito sa isang serye ng mga teknikal na pag-audit na isinagawa ng National Union of Scientists noong 1986, 1988 at 1990. Mayroong mga ‘matinding depekto’ ang plantang ito sa disenyo, konstruksyon, kalidad, pagkakagawa at pamamahala ng proyekto. Kinomentuhan din ng report ang kawalan ng pagkakaroon ng suportang panggastos gaya ng insurance, training, permanenteng tapunan ng mga nuclear waste, decommissioning, pang-biglaang plano at aksidente.
Bukod pa, sa karanasan ng mga lugar na may nakatayong plantang nukleyar, may mga ulat na ng toxic waste contamination at pagdami ng environmental pollutants. Maraming radioactive na elementong nasasagap ng katawan ang may tendensyang mamuo sa ilang bahagi ng katawan kagaya ng ‘Iodine-131 (thyroid glands), strontium-90 (bones) and cesium-137(muscles)’.
Kung tuluyang mapagana ang planta , magiging problema ang pagtatapon ng mga duming nukleyar nito na aabot sa humigit kumulang 20-30 tonelada kada taon. Sinabi na ito mula pa noong 1977 ng Philippine Atomic Energy Commission o PAEC. Sa totoo, hanggang ngayon, wala pang naipapakitang teknolohiya para sa permanente at ligtas na pagtatapon o pagdispatsa ng mga duming radioactive, saanman sa mundo. Nanganganib din ang mga kalapit na pinanggagalingan ng tubig sa pagkasaid o kaya’y‘thermal pollution’ dahil kinakailangan ng malaking suplay ng tubig sa pagpapalamig sa sobrang init na mga reactors.
Maaari ring makalikha ang planta ng ‘weapons-usable plutonium’, kung saan ang malilikhang plutonium na kasing-laki ng bola ng tennis ay makagagawa ng armas na kayang pumatay ng libong katao.
Nitong nakaraang Nobyembre 2008, pumirma sa isang Memorandum of Understanding ang National Power Corporation (NAPOCOR) at Korea Electric Power Corporation (KEPCO) na naglalayong magsagawa ng isang pag-aaral (feasibility study) para sa posibleng pagkokomisyon ng BNPP na tatagal ng tatlong taon. Ang Korea ang sinasabi ng NPC at Department of Energy na gagawing modelo.
Ang totoo, ang ipinangangalandakang modelo ay nakaranas ng mga problema sa planta nito na Gori 2 (itinayo noong 1983) na pinagsisimulan ngayon ng pangamba ng publiko. Sa katunayan, sa loob ng labing-apat na mekanikal na problemang naidokumento sa mga plantang nukleyar sa Korea nitong nakaraang taon, lima dito ay kinasasangkutan ng mga Gori reactors na gawa din ng Westinghouse .
Ngunit sa kabila nito, ang gubyerno ng Korea ay nagbabalak na magdagdag pa ng labindalawa sa kasalukuyang dalampung planting nukleyar nito sa darating na 2022, at hanggang kasalukuyan ay nakalihim ang mga detalye nito.
Ito ba ang inaasahan ng Mamamayang Pilipino sa oras na maitayo at paganahin ang BNPP?
‘Pagpiga sa Pera ng Mamamayan’
Nakita ng mamamayan ang matinding korapsyon at paggiit ng kapangyarihan ng diktadurang Marcos sa BNPP. Hawak ng Westinghouse Electric Co. ang pinakamiserableng rekord sa kaligtasan. Sa sampung mayor na aksidente mula 1969 to 1979, apat rito ang nangyari sa mga planting kinomisyon ng Westinghouse. Sa kabila nito, isang kontrata sa pagitan ng Westinghouse Electric Company at Gubyerno ng Pilipinas ang naganap, sa pangunguna ni Herminio Disini.
Pinaniniwalaang isang dummy si Disini na nilikha ni Marcos. Mula sa kasunduan, nakapagbulsa si Disini ng 17 Milyong dolyar na pinaniniwalaang napunta sa mga kamay ni Marcos.
Sa kabila ng pagsasara dito, ang mamamayang Pilipino ang siyang nagbayad sa halaga ng kasunduan. Umabot sa dalampung porsyento ng kabuuang utang sa mahigit na tatlumpung taon ang utang mula sa BNPP. Noong 2004, isang estimasyon ang inilabas na kinailangang bayaran ng mamamayan ang mga behest loans na ginamit sa BNPP sa halagang PHP 155,000 kada araw.
Natapos lamang ang pagbabayad sa bulto ng pagkakautang noong Abril 2007 kung saan 50 Milyong dolyar o 2.5 Bilyon piso mula sa Pambansang Budget ng 2007 ang inilaan para rito. Sa 2017 at 2018, nakatakda naman ang pagtatapos ng taning sa pagbabayad sa ilang bahagi ng utang na inilipat na sa mas mababang interes na Brady Bonds.
Hindi kata-katakang isipin na ang mamamayan na naman ang sasalo sa pagbabayad ng 1 bilyong dolyar na inisyal na tinatayang kakailanganing pondo para sa rehabilitasyon ng BNPP (na tiyak na madagdagan kapag natuloy ito sa pagbubukas). Magpapaloko ba tayo sa pangalawang pagkakataon?
Sa proseso ng paghahangad na maaprubahan ang pinag-isang panukalang batas na nagsusulong sa muling pagbuhay ng BNPP, ang mga naturang “public hearings’ ay napatunayang mababaw o kung di man ay tuwirang di totoo, at labis na pumapabor sa mga nagsusulong nito.
Maging ilan sa mga kongresistang myembro ng Komite sa Enerhiya na kilalang tutol sa BNPP, ay sinadyang di padaluhin sa ilang pagdinig na tatalakay sa merito ng panukalang batas at ang mga dahilan ng mga nagsusulong nito. Bakit nagmamadaling muling buksan ang BNPP?
‘Muling Pagbuhay ng Nukleyar’: Ang Malalaking Interes sa Likod Nito
Halos kabi-kabila ang pag-apruba ng mga kasunduan hinggil sa nukleyar ng mga makapangyarihang bansa kung saan nanguguna ang mga bansang US, France, Canada at Russia. Hindi rin naman magpapahuli ang mga bagong lumilitaw na makapangyarihang bansa gaya ng Tsina at India kung saan malaking pondo ng gobyerno ang direktang inilalaan sa pagpapa-unlad ng industriyang nukleyar. Kompetisyon sa bentahan ng nukleyar kesa matugunan ang pangangailangan sa enerhiya sa panahon ng krisis ang siyang nagbibigay-dahilan ng muling pagbuhay ng industriyang enerhiyang nukleyar sa daigdig, sa madaling salita, labanan ng mga malalaking industriya upang manalo sa mga kontrata sa labas ng kanilang bansa.
Ito rin ang dahilan ng mahigpit na ugnayan ng mga gobyerno at mga korporasyong nukleyar. Kinakailangan ang malaking suporta ng mga gubyerno para maisulong ang mapanganib na negosyong ito.
Ang mga korporasyong nukleyar ang pinakamalalaking pangkat na nagsusulong (lobby groups) at pumopondo sa politiko (political funders). Maging mga opisyales ng gobyerno (kagaya mismo ng Administrasyong Bush at maging ni Obama) ay may direktang taya o interes sa negosyong ito. Kapalit nito, naglaan ang nakaraang administrasyon ni George W. Bush ng malaking bulto ng buwis ng mamamayan bilang subsidyo sa enerhiya—nagkakahalaga ng $20 Billion—sa ‘atomic power’ noong 2007-2008 at si Obama naman, ng panukalang batas para makabawi ang ekonomiya (stimulus package) na magbibigay daan sa posibleng $50 Bilyong ‘loan guarantee’ para sa industriyang lakas-nukleyar.
Sa sektor ng enerhiya sa Pilipinas, sila-sila ring mga malalaking pangalan sa negosyo ang nagkukumpetisyon sa larangang ito – mga Lopez, Zobel, Ongpin, Pangilinan, at ang Cojuangco na pinakabago.
Sa pamamagitan ng San Miguel Corporation (SMC) na pag-aari ng kanilang pamilya, pumasok na rin ang mga Cojuangco sa negosyo ng enerhiya at di-birong puhunan ang inilagalak nila dito. Di-biro dahil sa naglalayong kontrolin ang power sector, na isa sa mga negosyong may pinakamalaking kita. Kamakailan lang ay nakuha ng SMC ang 27% share sa Meralco o Manila Electric Co. (pinakamalaking power retailer sa bansa) na naglagay sa kanya bilang pinakamalaking shareholder dito, pangalawa sa mga Lopezes na may 33%.
Kung isasama natin sa share ng mga Cojuanco ang 7 pang porsyento share ng SSS, Land Bank at Development Bank of the Philippines (DBP) sa MERALCO na binili ng Global 5000, isang investment company na pinaniniwalaang kaalyado ng SMC, kaya na nitong palitan ang pamumuno ng mga Lopez.
Tiniyak din ng SMC na makuha ang 51% share o mayorya ng Petron Corporation na naglagay sa Petron bilang subsidiary ng SMC sa ngayon. Nito ring nakaraang 2008 ay nagtangka ang mga Cojuangco na makuha ang 20 taong konsesyon para sa pagpapagana ng mga linya ng transmisyon (ng elektrisidad).
Kung gayon, maaring tingnan na nakabalangkas sa malaking interes ng kanilang pamilya sa negosyo ng enerhiya ang panukalang batas (House Bill 4631) na isinusulong ni Rep. Mark Cojuangco na naglalayong muling buhayin ang BNPP sa “makaluwang-matang” halaga na US$1 Bilyon.
Si Rep. Mikey Arroyo (panganay na anak ni GMA) na biglang naging Tagapangulo ng Komite sa Enerhiya ng House of Representatives ang naghawan ng daan para iratsada at maaprubahan ang panukalang batas sa lebel ng komite. Maliban pa dito, pinaplano niyang magkaroon ng pagbabago sa Electric Power Industry Reform Act (EPIRA) na lalong magpapabilis sa pribatisasyon ng Indusya ng Elektrisidad.
Ang pagmamadaling ito ng dalawang mambabatas na isulong ang panukalang batas ay lalong nag-aanyaya ng malaking padududa.
Kasabay nito, isinusulong naman ng gobyerno ang isang hiwalay ngunit may-iisang-tunguhing hakbang, sa pamamagitan ng Department of Energy (DOE) at sa pag-aari nitong NAPOCOR. Ang DoE ay bumuo ng mga ‘core groups’ na magsasagawa ng dalawang taong pag-aaral para sa panukalang muling buhayin ang paggamit ng enerhiyang nukleyar sa bansa. Enero pa lamang noong nakaraang taon (2008), sinabi na ni (Ret.Gen.) Angelo Reyes, kalihim ng DoE na, ‘ito ay bukas…ang opsyong nukleyar at kung sakali ay gusto naming muling balikan ang opsyong ito, tutal naman ay mukhang papunta naman tayo sa ganong direksyon.’
Ang pursigidong tambalan ni Rep. Mark Cojuanco at Rep. Mike Arroyo ay nagpapakita ng kolaborasyong pulitikal sa pagitan ng grupo ng mga Arroyo at ng kampo ni Cojuangco. Si Danding ay isa sa mga ‘tagong crony’ at tagasuporta sa pulitika ni GMA. Pinatunayan ito ng desisyon ng Office of the Ombudsman noong 2007 na may basbas ni GMA, na nagsabin ang 20% share ni Danding sa San Miguel Corporation (SMC) ay talagang sa kanya. Matatandaang naging instrumento naman sa pagpatay sa tatlong (3) impeachment complaints na isinampa laban kay GMA ang Nationalist People’s Coalition (NPC) na pinamumunuan ni Cojuangco.
Sa pinapakikita ng pangyayari, ang muling pagbuhay sa BNPP ay makikitang parte ng grandyosong plano upang monopolisahin ang sektor ng enerhiya ng mga taong kilalang malapit sa Malacañang.
Kaduda-dudang mga Benepisyo
Naglatag ang mga nagpanukala ng batas upang muling buksan ang BNPP ng dalawang sumusunod na mayor na argumento:
Bilang solusyon sa inaasahang power shortage na 3, 000 MW sa 2012.
Mas murang alternatiba lalo na sa kasakuluyang dinaranas na krisis sa enerhiya.
Nito lamang Abril 2008, ipinakita ng datos ng DoE na ang kabuuang ‘installed generating capacity’ sa pambansang saklaw ay 15, 937.1 MW. 83% o 13, 205 sabing maaasahang kapasidad. Ang pinakamataas na pangangailangang naitala ay umabot lamang sa 8, 999 MW, (6443 MW mula sa Luzon; 1, 102 MW sa Visayas; at 1, 241 MW mula sa Mindanao) noong taong 2007. Dahil hindi natin nagamit ang 4, 212 MW lampas sa ating pangangailangan, kung gayon, nangangahulugan ito na may labis sa enerhiya kesa sa sinasabing kakulangan nito.

Sa halip na umasa sa lakas-nukleyar, may iba pang mga panggagalingan ng enerhiya gaya ng hydro, geothermal at hangin. Ayon din mismo sa DoE, marami pang di pa nalilinang na mapagkukunan ng enerhiya sa ating bansa - geothermal (1, 200MW), hangin (7, 400MW) at tubig.
Isa pa, lumalabas na napakamahal nang i-opereyt ng plantang nukleyar; sa laki pa lamang ng kabuuang proyekto, bulnerable na ito sa korupsyon at maanomalyang transaksyon. Gaya ng naunang kontrata ng BNPP, malamang na lumobo pa ang tinatakayang US$1Bilyon na gastos kapag nasimulan na ang pagsasa-ayos nito. Magigising na lang tayo isang araw, na tayo’y umaasa na sa importasyon ng uranium kapalit ng pagiging palaasa natin sa langis.
Walang Dahilan para Muling Buhayin
Walang makatuwirang dahilan upang muling buhayin ang BNPP, sa katunayan, ang mga dating dahilan ng pagtatakwil dito ay nanatili sa kabila ng paglipas ng panahon. Hangga’t may plantang nukleyar na nakatayo tulad BNPP, habang-panahong hindi ligtas ang ating mga mamamayan. Kung gayon, kinakailangan nating muling magtipon ng sapat na lakas upang biguin ang lahat ng hakbang na ulitin ang isang kamalian.
“Wag nating payagan na malinlang tayo ng isang maanomalya, pabigat at di kapaki-pakinabang na kasunduan na papapasanin ng susunod na mga henerasyon. TUTULAN ANG BNPP!
Mga Panawagan:
Protektahan natin ang ating mga Komunidad sa Banta at Panganib ng BNPP! (Protect our Communities from the Risks and Danger of the BNPP!)
Ilaan ang Buwis ng Mamamayan sa Enerhiyang Di-mauubos, Sustinable at Epektibong Napapamahalaan ng Komunidad! (Put our Taxpayers Money into Renewable, Community-Based, Sustainable Sources of Energy!)
Tutulan ang Muling Pagbuhay ng BNPP!
#####

#

#